Acente ve Komisyonculuk Yetki Belgesi

Taşıma işleri acenteliği ve komisyonculuğu (lojistik firma) yapabilmek üzere Ulaştırma Bakanlığı’ndan yetki belgesi alınması gereklidir. Taşıma işleri acenteliği ve komisyonculuğu yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin T.C. uyruğunda olmaları gerekir. Ayrıca gerçek kişi, tüzel kişi kurucu ortakları ve tüzel kişiliği temsile yetkili yöneticilerin, kaçakçılık, dolandırıcılık, inancı kötüye kullanma ve Türk Ceza Kanunu’nun devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, Terörle Mücadele Kanunu aleyhine işlenen suçlardan hürriyeti bağlayıcı ceza ile hükümlü bulunmamaları gerekir. Tüzel kişilerin Türk Ticaret Kanunu’nda belirtilen tüzel kişilerden olmaları şartları aranmaktadır.
– (G) yetki belgesi almak için başvuranların sanayi ve ticaret odalarında acente grubuna kayıtlı olmaları,
– (H) yetki belgesi almak için başvuranların sanayi ve ticaret odalarında nakliye komisyoncusu grubuna kayıtlı olmaları,
– (G) ve (H) yetki belgesi almak için başvuranların yetki belgeleri süresince, bu işe elverişli bağımsız bir büroyu kullanma hakkına sahip olmaları,
– (G) yetki belgesi almak için başvuranların uluslararası eşya taşımacılığı yapma hakkına sahip olan yerli veya yabancı en az bir taşımacı ile acentelik anlaşması bulunması gerekir.
Taşıma işleri acenteliği ve komisyonculuğu alanındaki acentelik anlaşması ve bu konudaki yasakları aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:
– Daha önce yapılmış bir acentelik anlaşması olmaksızın bir taşımacı adına işlem yapmak yasaktır.
– Acentelik anlaşmalarında çalışma alanının kesin olarak belirlenmiş olması zorunludur.
– (G) yetki belgesine sahip olanlar hiçbir zaman kendi namına uluslararası taşıma yapamaz ve yaptıramaz.
– (H) yetki belgesi sahiplerinin kendi namına eşya taşıtabilmesi için bu taşımanın bir müvekkil hesabına yapılması zorunludur. Ancak (H) yetki belgesi sahipleri, kendi nam ve hesabına taşıma yapmaları hâlinde taşımacı sayılacaklarından, kendi nam ve hesabına taşıma yapmak isteyenlerin bu yönetmelikte öngörülen taşımacı yetki belgelerinden birine sahip olmaları gerekmektedir.
– Acentelik yetki belgesine sahip olanlar, ayrıca taşımacı yetki belgesi alma şartlarını da yerine getirdikleri takdirde isterlerse taşımacı yetki belgesini de alabilirler.
Uluslararası evden eve nakliyat yetki belgesine sahip olan gerçek ve tüzel kişiler, yönetmelikte öngörülen diğer şartları yerine getirmeleri hâlinde doğrudan kendi acente ve/veya komisyonculuklarını üstlenmemek kaydıyla isterlerse (F), (G) ve (H) yetki belgelerini de alabilirler.
– (B4) ve (C3) yetki belgesi sahipleri başkaları adına taşıma yapamayacakları gibi (F), (G) ve (H) yetki belgesi sahipleriyle de taşıma sözleşmesi yapamazlar.
– Yetki belgesi alındıktan sonra, yetki belgesi alan gerçek veya tüzel kişinin beyan ettiği taşıtların; kazaya uğraması, el konulması, satılması veya başka bir sebepten dolayı iş göremez duruma gelmesi hâlinde yetki belgesi sahibi durumu değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren 60 gün içinde Bakanlığa bildirmek zorundadır. Yönetmeliğin ilgili maddelerindeki asgari değerin altına düşülmesi hâlinde, taşımacının bu asgari değerin altına
düşüldüğü tarihten itibaren 90 gün içinde yeni taşıt veya taşıtları sağlaması gerekir.
Taşımalarda Kullanılacak Taşıtlar
Yetki belgesi sahiplerinin yurt içinde ve uluslararası evden eve nakliyat taşımalarda kullanacakları bütün taşıtlar; yalnız kendi adına kayıt ve tescil edilmiş özmal ticari taşıtları olmalıdır. 10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu kapsamında sağlanan taşıtlar, bu Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde özmal ticari taşıt olarak değerlendirilir. Bu yolla temin edilen taşıtların, finansal kiralama tarihinin bitiminden itibaren altmış gün içinde yetki belgesi sahibinin adına kayıt ve tescil edilmesi zorunludur.
Bunun sağlanamaması veya finansal kiralama tarihinin uzatılmaması hâlinde bu taşıt veya taşıtlar yetki belgesi sahibinin taşıt belgesinden düşülür.
Yurt içi eşya ve kargo taşımalarında kullanılacak taşıtlar:
– Yurt içi eşya ve kargo taşımalarında yetki belgesinin alınabilmesi için gereken asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal ticari taşıtın, ilk başvuru ve faaliyet süresince 19 yaşından; diğer taşıtların ise 22 yaşından büyük olmaması şarttır.
– Eşya ve kargo taşımaya mahsus her türlü taşıt ile otomobiller, taşıt belgesine kaydedilebilir. Ancak otomobiller asgari kapasite hesabında ve sözleşmeli taşıt kullanım oranlarında dikkate alınmaz.
Uluslararası eşya ve kargo taşımalarında kullanılacak taşıtlar:
– Uluslararası eşya ve kargo taşımalarında faaliyete esas olan yetki belgesinin alınabilmesi için gereken asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal ticari taşıtın, ilk başvuru ve faaliyet süresince 12 yaşından; diğer taşıtların ise 20 yaşından büyük olmaması şarttır.
– Eşya ve kargo taşımaya mahsus her türlü taşıt ile otomobiller, taşıt belgesine kaydedilebilir. C2, C3 ve L2 yetki belgesi türleri için istiap haddi 3,5 tondan az olan taşıtlar ile otomobiller; diğer tüm yetki belgesi türleri için ise otomobiller asgari kapasite hesabında ve sözleşmeli taşıt kullanım oranlarında dikkate alınmaz.
– Oto taşımaları ve özelliği olan taşımalar için imal edilmiş özel donanımlı taşıtlar hariç, istiap haddi 10 tondan az olan taşıtlara geçiş belgesi tahsis edilmez.
Taşıtlarda aranacak diğer hususlar:
– Taşıtın yaşı, fabrikasında imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınarak hesaplanır.
– Römork ve yarı römorklarda yaş şartı aranmaz.
– “Kamyon tek başına veya trafik tescil belgesinde römork takabilir” ifadesi varsa römorku ile birlikte, çekiciler ise yarı römorkları ile birlikte bir birim taşıt sayılır.
– Çekici sayısı kadar römork ve/veya yarı römorklar asgari kapasitenin hesaplanmasında dikkate alınır. Taşıtların bu Yönetmeliğin öngördüğü şartlara uygun olup-olmadığı öncelikle motorlu araç tescil ve trafik belgelerindeki yazılı bilgilere göre tespit edilir. Bakanlık, gerek görmesi hâlinde taşıtın fabrika imalatı, varsa tadilatı ile ilgili teknik özellikleri hakkında, ayrıca bilgi ve belge isteyebilir. B3, C1, D3, E1, E2 ve K2 yetki belgesi türleri için ihtiyari olmak üzere, taşıtların motorlu araç tescil ve trafik belgelerinde ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş olmaları zorunludur. İnsan dışındaki canlılar ile özelliği olan eşyaların taşınmasında kullanılacak taşıtlarda, bu hususların motorlu araç tescil ve trafik belgelerinde belirtilmesi veya belgelendirilmesi
gerekir. Yetki belgesi sahiplerinin taşımalarında kullanacağı taşıtların, bu yönetmelik ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 18/7/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde belirlenen istiap haddi, ağırlık, boyut ve yüksekliklerine uygun olması ve buna göre taşıma yapılması zorunludur. Eşya taşımalarında kullanılacak taşıtların, kapalı kasa, tenteli veya brandalı olması şarttır. Ancak, açık olarak taşınması zorunlu olan eşyanın, kara yolu trafik güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde yüklenmesi ve bağlanması zorunludur.