Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Yönetmeliği

Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıyan Araçların Seyir, Konaklama, Denetleme, Güvenlik ve Gümrük İşlemlerine Ait Yönetmelik

BİRİNCİ BÖLÜM 

Amaç 

Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, karayolu ile uluslararası eşya taşıyan araçların Türkiye’de seyrettikleri ve bulundukları sürede uyacakları esaslar ile bu konuda görevli kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet, görev ve yetkilerini düzenlemektir.

Kapsam 

Madde 2- Bu Yönetmelik karayoluyla uluslararası eşya taşıyan yerli ve yabancı taşıtların, Türkiye hudutları içerisinde seyir, konaklama, denetleme ve güvenliklerinin sağlanması ve gümrük işlemleri bakımından tabi olacakları esasları kapsar.

Tanımlar

 Madde 3- Uluslararası TIR Sözleşmesi ile kanun, tüzük ve yönetmeliklerdeki tanımlar saklı kalmak üzere, bu Yönetmelikte geçen;

  1. a) TIR Sözleşmesi: Bakanlar Kurulunun 16.1.1985 tarihli, 85/8993 sayılı Kararı ile 12 Mayıs 1985 tarihinden geçerli olmak üzere onaylanan “TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi”ni,
  2. b) TIR Karnesi: TIR Sözleşmesi sistemi içinde kullanılan ve IRU (Uluslararası Karayolu Taşımacıları Birliği) tarafından basılarak üye ülkelerin kullanımına sunulan karneyi,
  3. c) Karayolu Taşıtı: Uluslararası eşya taşıyan motorlu araçlar ile bu araçlar tarafından çekilmek üzere hazırlanmış her türlü römork ve yarı. römorkları,
  4. d) Taşıt Dizisi: Karayolunda, birbirlerini bir ünite halinde zincirleme olarak takip eden taşıtları,
  5. e) Konteyner: Taşımacılık işlerinde kullanılan, 1972 Konteyner Sözleşmesine uygun olarak imal edilmiş, konteyner onay plakasına sahip, sürekli ve uzun sureli kullanılacak şekilde sağlam (büyük sandık, müteharrik sarnıç veya benzerleri), bir kompartman teşkil edecek şekilde kısmen veya tamamen kapalı, yol boyu aktarmaya gerek gösterilmeden, bir veya daha fazla taşıt tarafından eşya naklini kolaylaştıracak şekilde özel olarak yapılmış, kolay yükleme ve boşaltma yapılabilir, iki taşıt arasında aktarmaya müsait, iç hacmi en az bir metreküp olan araçları.,
  6. f) Eşya: TIR karnesi himayesinde veya Türkiye’ye kara, hava, deniz veya demiryolu ile gelip, karayolundan üçüncü ülkelere taşınan her türlü madde ve kıymetler ile Türkiye’den ihraç edilen veya Türkiye’ye ithal olunan ve TIR araçları ile taşınan malları.,
  7. g) Giriş Vergi. ve Resimleri: İthalatta alınan gümrük vergi ve resimleri tutarını,
  8. h) Hareket Noktası Gümrük İdaresi: TIR rejimi altında yükün tamamı veya bir kısmı ile ilgili uluslararası taşımacılığın başladığı yerdeki Akit Taraflara ait gümrük idarelerini,

ı) Yol Boyu Gümrük İdaresi: Bir karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin bir TIR sistemi sırasında hareket ve varış gümrük idareleri arasında kalan akit taraflara ait gümrük idarelerini,

  1. i) Varış Noktası Gümrük İdaresi: TIR rejimi altında yükün tamamı veya bir kısmı ile ilgili uluslararası taşımacılığın sona erdiği Akit Taraflardan birine ait gümrük idarelerini,
  2. j) Giriş Gümrük İdaresi: TIR karnesi himayesinde eşya taşıyan taşıtın, Akit Taraflardan birine uğradığı ilk gümrük idaresini,
  3. k) Çıkış Gümrük İdaresi: TIR karnesi himayesinde eşya taşıyan taşıtın, ülkeden çıkışta bu ülkede uğradığı son gümrük idaresini,

1) Denetleme ve Konaklama Noktası Gümrük İdaresi: TIR Sözleşmesine uygun olarak yapılan taşımacılıkta, ülke içinde güvenlik, seyir ve konaklama hususunda birlik ve gerekli kolaylığı. sağlayan, denetleme yetkisini haiz gümrük idarelerini,

  1. m) Ağır veya Havaleli Eşya: Boyut ve ağırlıkları bakımından, kapalı bir karayolu taşıtı ile Taşınamayan, yükün özelliği itibarıyla gümrük idaresi tarafından Taşıma için kolayca bölünmesine imkan olmadığı (bölünemez yük) kanaatine varılan, yüklü durumdaki ölçü ve ağırlıklarından en az birinin, aşağıda belirtilen;

Genişliği: 2.50. m’den fazla olan,

Yüksekliği: 4.00 m’den fazla olan,

Uzunluğu: Yüklendiği araç cinsi için izin verilen azami uzunluklardan fazla olan,

Ağırlığı: Yüklendiği zaman (araç boş ağırlığı dahil); tek dingilde 13 tonu, iki dingilli bir aks grubunda 19 tonu ve/veya yüklenildiği aracın dingil sayısına göre izin verilen toplam ağırlıkları aşan, dolayısıyla Özel Yük Taşıma İzin Belgesi ile karayolunda taşınması mümkün olan her türlü eşyayı,

  1. n) Kişi: Gerçek ve her türlü tüzel kişileri,
  2. o) Yerleşim Bölgeleri: Şehir isimlerini. belirten yol levhaları arasında kalan meskun mahali,

ö) Denetleme ve Konaklama Noktaları: Taşıtların denetlendiği ve sürücülerin dinlenmek, geceyi geçirmek, taşıtlarını parketmek ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak için inşa edilen ve bu Tebliğde yer ve vasıfları belirlenmiş bulunan sosyal tesisleri,

  1. p) Transit Yol: Uluslararası eşya taşıyan taşıtların transit geçişlerinde ve ithal eşyası getirmeleri halinde izleyecekleri yolları,
  2. r) Bağlantı Yolu: Bu Yönetmelikte belirlenmiş olan yükleme ve boşaltma noktalarını transit yollara bağlayan yolları,
  3. s) Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Maliye ve Gümrük Bakanlığı tarafından yükleme ve boşaltma yapılmasına izin verilen yerleri,

ş) Park Yeri: Denetleme ve Konaklama noktalarında ayrılmış taşıt park yerlerini;

  1. t) Denetleme Belgesi: Hudut giriş kapılarında verilip, çıkış kapılarında geri alınan ve denetleme noktalarında yapılması. gereken işlemleri kapsayan belgeyi,
  2. u) Karayolu Taşıtı Uygunluk Belgesi: Karayolu ile uluslararası eşya taşımacılığı yapan taşıtların TIR Sözleşmesi hükümlerine uygun olarak imal edildiğini gösterir, gümrük başmüdürlükleri tarafından “iki yıllık” sürelerle verilen belgeleri,

ü) Kefil Kuruluş: TIR sözleşmesinin 6 ncı maddesine uygun olarak, yetki devredilen kuruluşu,

ifade eder.

Güzergahlar, Yükleme ve Boşaltma Noktaları. ile Bunların Transit ve Bağlantı yolları:

Madde 4— Yabancı plakalı karayolu taşıtları ile yabancı malı Türkiye’den transit olarak geçiren Türk plakalı taşıtların takip edecekleri transit ve bağlantı yolları ile yükleme ve boşaltma noktaları; Maliye ve Gümrük Bakanlığınca Genelkurmay Başkanlığı, İçişleri, Ulaştırma, Bayındırlık ve İskan Bakanlıklarının olumlu görüşü alınarak tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır.

TIR denetleme ve konaklama noktaları arasındaki uzaklığın tespiti

Madde 5: TIR denetleme ve konaklama noktalarının aralarındaki mesafe ve buna göre bulunacakları mahallerin tespitinde bir TIR sürücüsünün 24 saat içinde 9 saatten fazla araç kullanamayacağı, azami 5 saat araç kullandıktan sonra en az 30 dakika dinlenmek zorunda olacağı, ayrıca, TIR denetleme ve konaklama noktaları arasındaki mesafelerin tespitinde, yol durumları ile bölgede olabilecek elverişsiz hava şartları da dikkate alınır.

TIR denetleme ve konaklama noktalarının mevkilerinin tespiti

Madde 6: TIR denetleme ve konaklama noktalarının mevkilerinin tespitinde, yoğun iskan bölgelerinin ve gümrük sahalarının dışında, varsa bölge trafik istasyonları civarında olmasına özen gösterilir.

     Ayrıca, sınır bölgelerinde yığılma durumlarının karşılanabilmesi, giriş çıkış yapan araçların bakım ihtiyaçları ve sürücülerin dinlenmesi için, hudut kapıları yakınlarında da TIR denetleme ve konaklama noktaları tesis edilir.

 

Denetleme ve konaklama noktalarında aranacak nitelikler

Madde 7- TIR denetleme ve konaklama noktası olarak otoyollar üzerinde karayolları trafik mevzuatı vasıf ve şartlarına uygun şekilde tesis edilecek veya transit karayolları üzerinde seçilecek yerler ayrıca, aşağıdaki tesis ve özellikleri taşımak zorundadır.

  1. a) Güvenlik ile gümrük ve gümrük muhafaza personeli için çalışma yerleri,
  2. b) Yurtiçi ve yurtdışı görüşmelere açık telefon ve diğer haberleşme tesisleri,
  3. c) Yol güzergahında, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek en az üç denetleme ve konaklama noktasında 18 m boyunda 60’ar tonluk kantar,
  4. d) Kapalı ve açık sundurma ve yükleme-boşaltma rampası,
  5. e) En az 50 araçlık sağlam zeminli (beton, asfalt veya parke taşı kaplamalı) TIR aracı park yeri,
  6. f) En az 20 yataklı ikinci sınıf otel,

 

  1. g) Yeteri katar duş, WC ve lavabo,

 

  1. h) Kafeterya, kantin, dinlenme salonu,

 

  1. i) Akaryakıt ikmal tesisi

 

  1. j) Bakım servisi (kanallı), kurtarıcı, yedek parça satış yeri,

 

  1. k) Yeteri kadar yangın söndürme araç ve gereci

 

  1. l) Park yeri ve tesislerin etrafında güvenliği sağlayacak çevre duvarı veya tel örgü.

 

Ancak, otoyollar dışında transit karayolları üzerinde seçilecek ve geçici olarak hizmet görecek TIR Denetleme ve Konaklama Noktalarında birinci fıkranın (c ) ve (d) bentlerinde belirtilen tesislerin mevcudiyeti aranmayabilir.

 

Otoyollar üzerindeki denetleme ve konaklama noktalarının tesisi

 

 

Madde 8: Otoyollar üzerinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilen servis alanlarının hangilerinde TIR denetleme ve konaklama noktalarının  tesis edileceği, İçişleri Bakanlığı ile Maliye ve Gümrük Bakanlığının uygun görüşleri alınmak suretiyle Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca belirlenir ve Resmi Gazetede yayımlanır. Bunların projelendirme ve inşası Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yapılır.

Bir otoyolun üzerindeki TIR denetleme ve konaklama noktalarının işletmeye girmesi ve hizmete açılması ile daha önce aynı hizmeti yapmakta olanlar hizmetten çıkarılır. Bu husustaki değişiklik Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yapılır. Bu değişikliklerden ilgili Bakanlık ve Kuruluşlar, uygulamaya geçiş tarihi de belirtilerek, önceden haberdar edilir.

Servis alanlarının işletilmesi ile ilgili esaslar, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

Transit karayolları üzerindeki denetleme ve konaklama noktaları

Madde 9- Otoyolların henüz inşası tamamlanıp hizmete girmediği bölgelerde, TIR güzergahı durumunda bulunan transit karayolları üzerinde, gerçek ve tüzel kişilere ait seçilecek uygun tesislerden geçici TIR denetleme ve konaklama noktası olarak yararlanılır.

Transit karayolları üzerindeki denetleme ve konaklama noktalarının seçimi esasları

Madde 10-Otoyollar yapılıp hizmete girinceye ve bu yollar üzerinde TIR denetleme ve konaklama noktaları tesis edilip işletmeye açılıncaya kadar, transit karayolları üzerindeki gerçek ve tüzel kişilere ait park yerlerinden geçici TIR denetleme ve konaklama noktası olarak istifade edilecek olanların seçimi aşağıdaki usule göre yapılır:

  1. a) İlin Valisi veya Vali Yardımcısı başkanlığında, İl Emniyet Müdürlüğü, İl Jandarma Alay Komutanlığı, Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü, Maliye ve Gümrük Bakanlığı  İl yetkili temsilcileri ile İl Karayollarının Bölge Müdürlüğü temsilcilerinden oluşan bir heyet teşkil edilir.
  2. b) (a) bendine göre oluşturulan heyet tarafından, 7 nci maddede belirtilen TIR Denetleme ve Konaklama Noktası nitelikleri esas alınmak suretiyle, o bölgede seçilecek geçici TIR denetleme ve konaklama noktası nitelikleri tespit edilir. Bu tespitte, o bölgede mevcut ve ilerde olabilecek TIR trafik yoğunluğu ve buna göre orada park etmek durumunda olabilecek TIR sayısı göz önünde tutulur.
  3. c) (a) bendine göre oluşturulan heyet tarafından tespit edilen nitelikler ve diğer şartlar, mahalli basın ve yayın araçları ile ilan edilir. Verilmiş olan başvuru süresinin bitiminde talip olan kişilere ait tesisler heyetçe yerinde incelenerek istenilen nitelik ve şartlara uygun olanlar belirlenir.
  4. d) Yapılan incelemede, aranan kapasite ve şartları genelde karşılamakla beraber, 7 nci maddenin (a) ve (l) bentlerinde belirtilen hususlarda noksanı olanlardan, bu noksanlarını en çok üç ay zarfında tamamlamayı taahhüt edenler, seçime girme hususunda istenilen nitelik ve şartlara sahip kabul edilebilir.
  5. e) Uygunluğu tespit edilen geçici TIR denetleme ve konaklama noktası olmaya talip yer sayısının birden fazla olması halinde, nihai seçim, usulüne göre noter huzurunda kur’a çekmek suretiyle yapılır.
  6. f) Bölgede seçilmiş olan geçici TIR denetleme ve konaklama noktasının kapasite bakımından ihtiyacı karşılayamaması halinde, o bölgede aynı usulle ikinci bir geçici TIR denetleme ve konaklama noktası seçilebilir.

Bu suretle tespit edilen tesislere en çok beş yıl için TIR denetleme ve konaklama yeri işletme ruhsatı ilgili valilikçe verilir.

Bunlara verilecek işletme ruhsatı sürelerinin tespitinde, otoyollar üzerinde bulunan ve bunların yerine hizmete girecek olan servis alanlarının işletmeye girecekleri tarihler göz önünde bulundurulur.

Bu tarihler, geçici TIR denetleme ve konaklama noktalarının seçimi için oluşan heyetçe sorulması halinde, Karayolları Genel Müdürlüğünce bildirilir.

Beş yıllık sürenin dolması halinde, ihtiyaç ve şartlarda meydana gelen değişiklikler dikkate alınarak, yeniden belirlenecek nitelik ve şartlara göre yeni bir seçim yapılır. Bu seçime önceki tesis de katılabilir.

Daha önce kaçakçılık olaylarına karışmış oldukları mahkemelerce tespit edilenlere işletme ruhsatı verilmez.

İşletme ruhsatının iptalini gerektiren haller

Madde 11- İşletme ruhsatının verilmesinde tespit edilmiş olan şart ve nitelikleri kaybedenler ile herhangi bir kaçakçılık olayına karıştıkları mahkemece tespit edilen kişilerin TIR denetleme ve konaklama noktası işletme ruhsatları ilgili Valiliklerce iptal edilir.

Transit karayolları üzerindeki denetleme ve konaklama noktalarında değişiklik yapılması

Madde 12- Beliren ihtiyaca göre transit karayolları üzerindeki TIR denetleme ve konaklama noktaları ile bu noktalarda bilahare yapılacak ek ve değişiklikler; Genelkurmay Başkanlığı, Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığının uygun görüşleri alınmak suretiyle, İçişleri Bakanlığınca tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır.

Türk ithal ve ihraç malları için yükleme ve boşaltma noktaları ile takip edilecek yollar

Madde 13- Türk ihraç mallarını taşıyan Türk plakalı taşıtlar bu güzergahlara bağlı kalmak zorunda değildir. Ancak, gerekli görüldüğü hallerde bu güzergahı takip mecburiyeti, İçişleri Bakanlığınca geçici olarak konulabilir.

Türk ithal ve ihraç mallarını taşıyacak olan Türk veya yabancı plakalı araçların yükleme ve boşaltma noktaları ile takip edecekleri yollar ve bu yollarda beliren ihtiyaca göre yapılacak değişiklikler; Genelkurmay Başkanlığı, İçişleri Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığının (Karayolları Genel Müdürlüğünün) olumlu görüşleri alınmak suretiyle, Maliye ve Gümrük Bakanlığı tarafından tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır.

Maliye ve Gümrük Bakanlığının ilgili gümrük idareleri tarafından kendi görev alanları içinde, belirlenmiş noktalar dışında da yükleme ve boşaltma yapılmasına izin verilebilir.

İKİNCİ BÖLÜM

Polis ve Gümrük İdaresi Tarafından Yapılacak İşlem ve Denetleme

 

Hudut Kapılarında Denetleme

Madde 14- Türkiye’ye giren ve belirtilen güzergahta seyrederek çıkış noktalarından ülkeyi terk eden veya boşaltma noktalarına erişen, uluslararası eşya taşıyan araçlara ilişkin işlem ve denetlemeler bu Yönetmelik çerçevesinde görevli polis vasıtasıyla yapılır.

Hudut kapılarında yapılacak denetlemeye ilişkin esaslar

Madde 15- Hudut kapılarında denetleme aşağıdaki esaslara göre yapılır

  1. a) Hudut kapılarından gümrük sahasına giren araç sürücüleri ve yardımcıları hakkında 5682 sayılı Pasaport Kanununun 8 nci maddesi ile 5683 sayılı Yabancıların Türkiye’de ikamet ve Seyahatleri Hakkında Kanunun 19 ncu maddesine göre gerekli inceleme yapılır.
  2. b) Girişine mani bir hali olmadığı tespit edilen sürücünün pasaportuna ve düzenlenecek iki nüsha TIR denetleme belgesine giriş damgası vurulur ve gümrüğe ibraz edilmek üzere araç sürücüsüne verilir.
  3. c) Hudut kapılarına çıkış yapmak üzere gelen yerli ve yabancı TIR sürücülerinin, 5682 sayılı Pasaport Kanununun 7.ve 22 nci maddelerine göre durumları incelenir ve çıkışlarına mani hali bulunmayanların pasaportlarına çıkış damgası vurulur. TIR denetleme belgesine aracın çıkış tarihi, saati yazılır, mühürlenip imzalanır ve gümrüğe ibraz edilmek üzere araç sürücüsüne verilir.
  4. d) Türk mahkemeleri veya yetkili diğer kuruluşlar tarafından 5682 sayılı Pasaport Kanununun 7 ve 22 nci maddelerine göre yurt dışına çıkması yasaklananların çıkışlarına mani olunur ve ilgili makama teslim edilir.

Gümrük işlemlerinden önce polis işlemlerinin yapılması

Madde 16-TIR araçlarının hudut kapılarından giriş ve çıkışlarında polisle ilgili işlemler bitirilmeden gümrük işlemlerine başlanmaz.

Güzergahta, denetleme ve konaklama noktalarında denetleme

Madde 17-Güzergahta, denetleme ve konaklama noktalarında yapılacak denetleme ve işlemler aşağıda gösterilmiştir.

  1. a) Denetleme ve konaklama noktasına gelen TIR sürücüsü burada bulunan polise denetleme belgesini verir. Bu belgeyi alan polis, bir önceki noktadan bu noktaya zamanında gelinip gelinmediğini kontrol eder. Bu noktaya gelişte bir gecikme varsa bunun nedenlerini ve belgelenmesini ister. TIR’ın bu noktadan hareket ettiği tarih ve saati TIR denetleme belgesine işler, ad ve soyadını yazdıktan sonra mühürleyerek imzalar.
  2. b) Denetleme ve konaklama noktalarında kontrol edilen araçlar İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanacak denetleme defterine kaydedilir.
  3. c) Denetleme ve konaklama noktaları arasındaki güzergahı izlemeyen ve makul bir sebep olmaksızın bu noktalar arasında verilen sürat ve zaman sınırlamasını ihlal eden sürücüler hakkında 1615 sayılı Gümrük Kanununun 156 nci maddesine göre işlem yapılmak üzere denetleme belgesine gerekli meşruhat verilir. Ayrıca, trafik kurallarını ihlal edenler hakkında genel hükümler saklıdır.
  4. d) Polis tarafından TIR aracına gümrük yetkililerince vurulan bandaj veya mühürlerin sağlam olup olmadığı, araç brandalı ise bunda herhangi bir yırtık veya kesik olup olmadığı kontrol edilir.
  5. e) Taşıt üzerindeki gümrük mührünün veya bandajın bozuk olması veya kopması veya kaçakçılık ihbarının vuku bulması halinde zabıt tutularak en yakın gümrük idaresine haber verilir ve taşıt gümrük idaresince görevlendirilecek personele teslim edilir. Haber verilen gümrük idaresi, en geç 24 saat içinde personelini göndererek aracı teslim almakla yükümlüdür. Yapılan işlemin sonucu, gümrük idaresi tarafından aracı teslim alan makama yazı ile bildirilir.

 

Güvenlik önlemlerini almaya yetkili merci

Madde 18- TIR güzergahı boyunca gerektiğinde diğer güvenlik önlemleri İçişleri Bakanlığı tarafından alınır.

 

Kaza ve arıza durumunda araçların çekilmesi

 

Madde 19- Kaza ve arıza nedeniyle yoluna devam edemeyen taşıtların denetleme ve konaklama noktalarına veya diğer onarım yerlerine çekilmesi; öncelikle denetleme ve konaklama noktalarındaki çekme ve kurtarma araçlarıyla, bu mümkün olmadığı takdirde özel şahıslara ait kurtarıcılarla veya bu mahaldeki en yakın kamu kuruluşları kurtarıcıları ile sağlanır.

 

Gümrük idaresi tarafından yapılacak işlem ve denetleme

Madde 20- Gümrük idaresi tarafından yapılacak işlem ve denetlemelerin ne şekilde icra edileceği ve bu hususta yapılması gereken değişiklikler, ilgili bakanlık ve kuruluşların olumlu görüşleri alınmak suretiyle Maliye ve Gümrük Bakanlığı’nca tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır.

 

 

ÜÇÜNÇÜ BÖLÜM

Müşterek Hükümler

 

Türkiye’ye mal getiren ve Türkiye’de yükleme yapan araçların denetlenmesi

 

Madde 21- Bu Yönetmelikte belirtilen boşaltma noktalarına boşaltma yapmak üzere hudut kapılarından giriş yapan ve yükleme noktalarından Türk ihraç mallarını nakledecek yabancı plakalı TIR kamyonları ile Türk hava ve deniz limanlarına veya demiryolu istasyonlarına gelen transit malları üçüncü ülkelere taşıyacak Türk plakalı TIR kamyonları da güzergahlarda bu denetleme ve konaklama noktalarında bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre denetlenir.

 

Güzergah katetme süresinin tespiti

 

Madde 22- Uluslararası eşya taşıyan araçların Türkiye’ye girişlerinden çıkışlarına kadar takip edecekleri güzergah ile denetleme ve konaklama noktaları arasındaki mesafeleri ne kadar zamanda kat edecekleri, mevsime ve yol şartlarına göre Maliye ve Gümrük bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın olumlu görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı tarafından tespit ve ilan edilir. Bu durum Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’na ve dış ülkelerdeki yabancı TIR firmalarına duyurulmak üzere de Dışişleri Bakanlığı’na bildirilir.

 

TIR sürücülerinin uymak zorunda olduğu yasaklar

 

Madde 23-TIR sürücüleri aşağıdaki hususlara uymak zorundadır:

 

  1. a) Uluslararası eşya taşıyan TIR araçları askeri yasak bölgelerde duramazlar. Bu taşıtların askeri tesis, birlik ve kurumların yakınında park etmeleri, film ve fotoğraf çekmeleri yasaktır.
  2. b) Uluslararası eşya taşıyan TIR araçları Maliye ve Gümrük Bakanlığı’nca ilan edilen güzergahların dışında hareket edemezler.
  3. c) TIR sürücüleri denetleme ve konaklama noktalarına kendilerine bildirilen müddetler içinde gelmeye ve Türkiye’de izledikleri güzergahların genel geçiş süresine uymaya mecburdurlar.
  4. d) Türkiye’den transit geçen araçlar, yerleşim bölgelerinde duramazlar ve park edemezler. TIR sürücüleri, giriş esnasında gümrük idareleri tarafından işlemleri bitirilip de gümrüklü sahayı terk ederken, aracın ön camına yapıştırılan ve araçların yerleşim bölgeleri içinde duramayacağını belirtir uyarı levhasını ülkeyi terk edene kadar aynen muhafaza ederler.
  5. e) Denetleme ve konaklama noktaları dışında arıza, kaza, yol yapımı, yol kapanması ve hastalanma gibi nedenlerle park etmek mecburiyetinde kalan taşıt sürücüleri en yakın emniyet, jandarma veya gümrük teşkilatına başvurarak gecikme sebeplerini tevsik eden bir belge almak zorundadır.
  6. f) Yukarıdaki hususlara aykırı hareket eden TIR araç sürücülerinin, 1615 sayılı Gümrük Kanununun 156 ncı maddesine göre para cezası ile cezalandırılmalarını teminen denetleme belgesine gerekli meşruhat verilir.

Verilen para cezaları bu eylemlerin diğer mevzuat gereğince suç teşkil etmesine ve cezalandırılmalarına engel teşkil etmez.

Yönetmelik esaslarının ihlali halinde yapılacak işlemler

Madde 24– Bu Yönetmeliğin öngördüğü hususlara taşıyıcı firma ve sürücüleri tarafından riayet edilmediğinin gümrük veya polis yetkililerince tesbiti halinde durum valilikler tarafından gerekçeleri ile birlikte derhal İçişleri Bakanlığı ile Maliye ve Gümrük Bakanlığı’na bildirilir. İçişleri Bakanlığı bu hususu Dışişleri Bakanlığına iletir. Dışişleri Bakanlığı bu ihlalleri, vakit geçirmeden ilgili devlete ve TIR’ın bağlı bulunduğu firmaya tebliğ eder. Uyarıya rağmen ihlallerde ısrar eden araç sürücülerinin Türkiye’ye bir daha girmemeleri için İçişleri Bakanlığı tarafından 5683 sayılı Pasaport Kanununa göre işlem yapılır.

 

Uyulması gerekli esasların duyurulması

Madde 25- Uluslararası eşya taşıyan sürücülerin güzergahla ilgili olarak bilmeleri ve riayet etmeleri gerekli görülen hususlar, İçişleri Bakanlığı’nın teklifi üzerine Dışişleri Bakanlığı tarafından ilgili devletlere duyurulur.

Mülki amirlerin görev ve yetkileri

Madde 26- Hudut kapıları ile denetleme ve konaklama noktalarında görevli kami kuruluşlarının teknik konular dışındaki işlemleri ve birbirleriyle ilişkileri ilgili vali veya kaymakamlar tarafından düzenlenir.

İstatistiki bilgiler

Madde 27: Hudut kapılarından giriş ve çıkış yapan TIR araçlarının miktarını, hangi devletlere ait olduğunu ve alınan geçiş ücreti tutarlarını gösterir aylık rapor, gümrük kapılarında görevli mülki amirler tarafından her ay aksatılmadan İçişleri, Maliye ve Gümrük ve Ulaştırma Bakanlıkları ile Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığına bildirilir.

Park ücreti

Madde 28~ TIR denetleme ve konaklama noktalarındaki park ücreti, ilgili bakanlık ve kuruluşlarla koordine edilerek her yıl Aralık ayı içinde Maliye ve Gümrük Bakanlığı’nca tesbit edilir.

Yürürlükten kaldırılan hükümler

Madde 29- Bakanlar Kurulunun 19.8.1983 tarihli ve 83/6987 sayılı Kararı ile yürürlüğe konulan Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıyan Araçların Seyir, Konaklama, Denetleme, Uygulama ve Güvenlik İşlemlerine Ait Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1- Bu Yönetmelikte kurulması öngörülen denetleme sistemi faaliyete geçinceye kadar, güzergah boyu denetlemeleri, İçişleri Bakanlığı tarafından mevcut mevzuat hükümlerine göre yürütülür.

Yürürlük

Madde 30- Sayıştay’ın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 31- Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.