Uluslararası eşya taşımacılığı

Kara yolu taşımacılığında yükler üç farklı şekilde sınıflandırılır:
– Niteliklerine göre yükler
– Araç kapasitesine göre yükler
– Teslim yerlerine göre yükler
Niteliklerine Göre Yükler
Genel Yükler

Özel bir hizmet veya depolama gerektirmeyen, tehlikeli madde, bozulabilir gıda veya canlı hayvan sınıfına girmeyen kuru ve temiz gönderiye “Genel Yük” denir.
Özellik Taşıyan Yükler
Kara yolu taşımacılığında bazı yüklerin taşınması özellik arz etmektedir. Bu ürünlerin araçlara yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması diğer sıradan yük taşınmasına göre bir takım ilave özellikleri gerektirmektedir.
Uluslar arası kara yolu eşya taşımacılığında özellik taşıyan yükler şunlardır:
– Bozulabilir gıda maddeleri
– Tehlikeli maddeler
– Canlı hayvanlar
Uluslararası zati eşya
Araç Kapasitesine Göre Yükler
Lojistik firma, müşteriye bilgisayar ortamında Resim 1.13’te görülen “Boş Araç Bildirim Formunu” göndererek firmanın taşıtacağı yük çeşidini ve buna göre talep ettiği araç bilgilerini kendisinden ister. Lojistik firmaya gelen araç bildirim formu yardımıyla firma, müşterinin yükü doğrultusunda en uygun araç seçimini yapacaktır. Kara yolu eşya taşımacılığında yükler araç kapasitelerine göre iki ana gruba ayrılabilir. Bunlar:
– Tam kamyon yükü
– Parsiyel (grupaj) yükler

Tam Kamyon Yükü
FTL ( full track loading) dolu kamyon yüküdür. Bir müşteriye ait tam kamyon dolusu yükün, genellikle tek teslim yerindeki alıcısına teslim edilmesi şeklindedir. Aynı teslim yeri olduğunda aynı kara yolu konşimentosu, farklı teslim yerleri olduğunda farklı kara yolu konşimentosu düzenlenmektedir.
Parsiyel (Grupaj) Yükler
Parsiyel (grupaj) yükler İngilizce bir kamyonu doldurmayan yük (less than track loading – LTL) anlamına gelmektedir. Aynı taşıma güzergâhı üzerinde bulunan, farklı göndericilere ait küçük hacimdeki yüklerin birleştirilerek aynı kamyon ile sevk edilmesidir.
Yük Konsolidasyonu
Yük konsolidasyonu lojistik sektörünün vazgeçilmez temel kavramlarından biridir.Konsolidasyon lojistik terim olarak birleştirme manasında kullanılmaktadır. Lojistikte taşıma maliyetlerinin yükün hacmi ve taşıma mesafesiyle doğrudan ilişkisi olması yük konsolidasyonu konusunu önemli bir yere getirmektedir. Yük konsolidasyonunun planlanabilmesi için hem mevcut hem de planlanan stok durumla ilgili güvenilir, gerçek zamanlı bilgiye ihtiyaç duyulmaktadır. Aynı zamanda planlanan konsolidasyonun gerçekleştirilebilmesi için üretim programı ile eş zamanlı çalışma
da yapılması gereklidir. LTL veya parsiyel yüklerin sevkiyatında yüklerin bir araçta birleştirilmesi yük konsolidasyonunun temel başlangıç noktasını oluşturmaktadır. Aynı yöne giden yüklerin konsolide edilip, birden fazla araç yerine tek bir araçla sevk edilmesi taşıma maliyetlerini düşürmektedir.Aynı yönü aynı bölge olarak ele almak, konsolidasyonu bölgesel teslimatlarda çok sayıda ayrı ayrı küçük yüklemeler yapmak yerine tek bir araçla konsolide etmek, bölgesel teslimatlar ve elleçleme işlemleri için ödenen parayı optimize ederken taşımacılık
maliyetlerini düşürerek toplam maliyetin indirgenmesini sağlamaktadır. Bu şekilde yüklerin konsolide edilmesi lojistikte yeni fırsatların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. ‘Zaman Bazlı Lojistik’ kavramı ön plana çıkmakta, stokların en aza indirilmesi, güvenlik stoklarının miktarının azaltılması ile müşteri taleplerinin karşılanmasında yük konsolidasyonu önemli açılımları da beraberinde getirmektedir. Tedarik zincirinin tümü ele alındığında, stokların takibi, talebin yönetilmesi sürecini daha yakın şekilde yapılandırılmasıyla teslimatların aralıklarının azaltılmasına katkı sağlanmakta, sonuçta konsolidasyonla daha küçük ve sık siparişler olarak geri dönmektedir. Zaman bazlı strateji kullanıldığında konsolidasyon sayesinde taşımacılık maliyetlerini kontrol edebilmek mümkün olabilmektedir. Bunun için lojistik sektöründe çalışan firmalar dikkatini taşımacılıkta konsolidasyonun faydalarını anlayabilecek şekilde odaklaması gerekmektedir. Gecikmeleri önleyebilmek için konsolidasyonlar sipariş ve depolama süreçlerinden daha öncelikli olarak planlanmalıdır. Lojistik sektöründe reaktif yaklaşıma göre taşımacılık faaliyetleri yüklerin konsolide edilebilmesi için küçük siparişleri daha büyük yüklemelere dönüştürecek şekilde hazırlıklı olmayı gerektirir. Reaktif konsolidasyonun başarılabilmesi yüklerin zamanında hazır olmasına, lojistik hizmet verenlerin yükleme planlarına ve yüklerin konsolide edilebilecek coğrafi dağılımlarına bağlı olmaktadır. Proaktif yaklaşımda ise, yük konsolidasyonu planlaması üreticinin pazar ve satış tahminine, üretim programlarına ve stok durumuna bağlı olarak belirlenebilmektedir. Konsolidasyonun yapılabilmesinde temel zorluk ister reaktif isterse proaktif olsun lojistik tahminlemede yaşanan zorluklardır.Bu zorlukların aşılması, lojistik hizmet alan işletmelerin maliyetlerinin azaltılması, stokların düşürülmesi, teslimatların daha düzenli hâle getirilebilmesi, aynı şekilde lojistik hizmet verenler için de işletmelerinin başarılı olabilmesi, hizmet alanlar ile hizmet verenlerin birlikte çalışmasına bağlıdır.
Dekonsolidasyon
Yükün konsolidasyonu yani sevk edilecek malların bir terminalde birleştirilmesi terminallerin verimli çalışması için bir ön şart olmaktadır. Diğer yandan terminallere gelen malların diğer taşıma sistemlerine aktarılması veya müşterilere dağıtımını sağlayacak dekonsolidasyon konusu da konsolidasyon kadar ön plana çıkmaktadır. Dekonsolidasyon hizmetleri sonucunda navlun ücretleri ve transit zamanlar azaltılabilir. Giderek artan trafik sıkışıklığı problemine küçük çapta fakat etkili çözümler sunulabilir. Rekabetin giderek arttığı bir dünyada uluslararası taşımacılıkta yükü, doğru yere, doğru zamanda, doğru koşullarda ve en uygun maliyette iletilebilmek en önemli amaç hâline gelmiştir. Bu amacı gerçekleştirebilmenin bir parçası da terminallere gelen yüklerin dağıtımında dekonsolidasyon sürecinin idaresi olmaktadır. Dekonsolidasyon; verimliliği artırmak ve ekonomi sağlamak amacıyla yüklerin bölünerek küçük yükler hâline getirilerek gidecekleri teslim noktalarına göre sevk edilmek üzere dağıtım merkezleri olarak terminallerde gerekli organizasyonlara tabi tutulmasıdır. Ayrıştırılmış, küçük kümelere bölünmüş farklı teslim noktaları için yüklerin dekonsolidasyonunda her bir yük kümesinin dağıtımın optimizasyonunu sağlayacak şekilde yapılandırılması gereklidir. Bunun için terminallere gelen yüklerin müşterilere, yük teslim güzergâhlarına ve teslim zamanlarına göre nakliye, depolama, sigorta ve diğer işlemleri planlanmalıdır. Günümüzde gelişmiş ülkelerde üretici perakendeci arasında teslimat ilişkisinin kurularak gelen yüklerin ayrıştırılıp doğrudan depo, antrepo gibi ara bekleme süreçleri atlanarak kısa sürede teslimatlar sağlanabilmektedir. Bu şekilde üretici–perakendeci hatta son kullanıcıya doğrudan teslimatların yapılabilmesinde terminallerin rolünün gittikçe artmakta olduğu görülmektedir. Terminaller dekonsolidasyon yapabilecek seviyede iş anlayışlarının geliştirmeleri sayesinde rollerinin çok daha hayatî boyuta ulaştığı anlaşılmaktadır. Dekonsolidasyon merkezi kullanmanın en büyük faydası gönderici ve alıcılar üzerinde olmaktadır. Bunlar;
– Üreticiler ve alıcılar için daha az emniyet stokları,
– Talep yönetimine dayalı stok seviye kontrol sistemleri,
– Pazara çok daha kısa sürede ulaşım,
– Müşteri hizmetlerinin gelişmesi,
– Esnek ve kolay karar verme süreçleri,
– Maliyetlerdeki önemli azalmalar şeklinde sayılabilir.
Dekonsolidasyon hizmetlerinin genel iş akış sürecine bakıldığında sürecin üreticilerin siparişlerin alınma aşamasından başlayarak, yüklerin terminallerde boşaltılması, yüklerin açılması, yüklerin, yeniden düzenlenmesi, etiketleme ve diğer işlemlerin yapılması, daha sonra teslim noktalarına göre tekrar konsolide etme, terminal içinde elleçleme ve stok alanlarına yerleştirme, yeniden yükleme ve dağıtımı kapsamaktadır. Ayrıca teslimatı yapılmış olan yüklerin sağlıklı olarak ulaştığına dair kayıtların alınması da bu sürece dâhil edilmektedir. Dekonsolidasyon hizmetleri sonucunda navlun ücretleri ve transit zamanlar azaltılabilir. Giderek artan trafik sıkışıklığı problemine küçük çapta fakat etkili çözümler sunulabilir. Dekonsolidasyon rekabetin hızla arttığı günümüzde taşımacılık hatlarında ve dağıtım merkezlerinde oluşan yoğunluğun azaltılmasında önemli adımlardan biri olmaktadır.
Teslim Yerlerine Göre Yükler
Uluslararası kara yolu eşya taşımacılığında yükler teslim yerlerine göre iki gruba ayrılır. Bunlar:
– Tek yükleme ve tek teslim adresi olan yükler
– Birden fazla teslim adresi bulunan yükler
Tek Yükleme ve Tek Teslim Yeri Olan Yükler
Yükleme ve boşaltma işlemleri tek bir adreste yapılan uluslararası yüklerdir. Örneğin; A (İstanbul-Türkiye) noktasından yüklenen eşyanın B (Frankfurt-Almanya) varış noktasında teslim edilmesidir. Uygulamada genellikle gönderici müşteriden çıkış noktası, üretim yeri veya depo; eşya teslim ve boşaltma noktası ise alıcı müşteri deposudur. Kara yolu taşımacılığında taşıyıcı olarak lojistik firma, boşaltmada sürat ve zaman tasarrufu sağlaması; dönüş seferi planlamasının daha kolay ve gümrükleme işlemlerinin daha süratli gerçekleşmesi nedeni ile tek bir teslim adresinde yükü bulunan sevkiyatları tercih etmektedir.
Birden Fazla Teslim Yeri Bulunan Yükler
Birden fazla teslim yeri bulunan yüklerin sevkiyatı, yurt dışındaki farklı bölgelere malların teslim edilmesidir. Treylerin birden fazla teslim yerine taşıdığı yükleri parçalar hâlinde teslim etmesi, hem zaman hem de taşıma maliyetine olumsuz etkide bulunmaktadır. Planlamanın yeterince yapılamadığı küçük hacimli işletmelerin, tarifeli olmayan taşımalarda kullanmak zorunda kaldığı bir yöntem olarak görülmektedir. Uluslararası kara yolu eşya taşımacılığında birden fazla teslim yeri bulunan yük sevkiyatı sıklıkla rastlanan bir durumdur. Örneğin; A (İstanbul-Türkiye) çıkış noktasında farklı göndericilerin küçük hacimli parsiyel yükleri bir araçta toplanarak Avrupa Birliği içinde farklı B, C, D, E ve F varış noktalarına kara yolu ile dağıtımı yapılabilmektedir.